THỦ THẾ – GIỮ THẾ MÀ THÀNH

Đi sâu vào một nguyên lý rất quan trọng: người có trí không chỉ biết tạo thế, mà còn phải biết giữ thế.

Có lực mà không biết giữ lực thì lực tiêu hao.
Có vị mà không biết giữ vị thì vị mất.
Có cơ hội mà không biết giữ thì cơ hội qua.
Có thành công mà không biết giữ thì thành công trở thành nguyên nhân của thất bại.

I. THẾ LÀ GÌ?

Thế là trạng thái tổng hợp của:

hoàn cảnh;
vị trí;
quan hệ;
lực lượng;
xu hướng;
thời cơ.

Một người có thể chưa mạnh nhưng đang ở thế thuận.

Một người rất mạnh nhưng đang ở thế nghịch.

Cho nên:

Lực mạnh chưa chắc thắng.
Thế thuận mới dễ thành.

Người trí không chỉ hỏi:

“Ta có bao nhiêu lực?”

Mà phải hỏi:

“Lực của ta đang nằm trong thế nào?”

II. TẠO THẾ KHÔNG BẰNG CƯỠNG LỰC

Người thiếu trí thường gặp vấn đề là lập tức tăng lực:

tăng tiền;
tăng người;
tăng quảng cáo;
tăng áp lực;
tăng quyền lực.

Nhưng nếu thế không thuận, càng tăng lực đôi khi càng tăng tổn thất.

Người có trí trước tiên tìm cách:

Đổi vị trí → đổi quan hệ → đổi thời điểm → đổi phương pháp.

Khi thế thuận rồi mới dùng lực.

Đây là nguyên tắc:

Thuận thế nhi hành, bất nghịch thế nhi tranh.

Thuận theo thế mà hành động.

Không lấy sức mạnh đối đầu mù quáng với thế đang chống lại mình.

III. BIẾT THẾ THÌ BIẾT TIẾN THOÁI

Có ba trạng thái căn bản:

Thế thuận

Có thể tiến.

Thế bình

Nên quan sát và tích lực.

Thế nghịch

Nên bảo toàn lực lượng và tìm cách chuyển thế.

Sai lầm thường gặp là:

Thế nghịch nhưng vẫn cưỡng tiến.

Ví dụ:

Một sản phẩm chưa có thị trường nhưng doanh nghiệp liên tục tăng quảng cáo.

Kết quả:

Chi phí tăng → áp lực tăng → thua lỗ tăng.

Vấn đề không phải quảng cáo chưa đủ.

Mà là:

Thị trường chưa hình thành thế thuận cho sản phẩm.

IV. GIỮ THẾ QUAN TRỌNG HƠN PHÔ TRƯƠNG THẾ

Khi có một chút thành công, con người dễ mắc bệnh:

Phô trương.

Có tiền → muốn cho người khác biết.

Có quyền → muốn chứng minh quyền lực.

Có kiến thức → muốn chứng minh mình hiểu biết.

Có thành tích → muốn chứng minh mình hơn người.

Nhưng càng phô trương:

Càng lộ lực.

Càng lộ lực:

Càng dễ bị đối kháng.

Cho nên người trí:

Hữu lực nhi bất thị lực.

Có lực nhưng không cần phô lực.

V. TÍCH LỰC TRƯỚC KHI HÀNH

Muốn làm việc lớn phải có dư lực.

Nếu toàn bộ lực đều được sử dụng ngay lập tức thì khi biến cố xuất hiện sẽ không còn khả năng ứng phó.

Ví dụ một doanh nghiệp:

Doanh thu vừa tăng đã:

mở rộng quá nhanh;
tuyển người quá nhiều;
thuê mặt bằng lớn;
tăng chi phí cố định.

Khi thị trường giảm:

Không còn dự phòng → lập tức khủng hoảng.

Người có trí luôn giữ lại một phần lực:

Tài lực.
Nhân lực.
Thời lực.
Quan hệ lực.
Thông tin lực.

VI. KHÔNG ĐƯỢC ĐỂ THẮNG NHỎ LÀM MẤT THẮNG LỚN

Một người có thể thắng một cuộc tranh luận nhưng mất một mối quan hệ.

Một doanh nghiệp có thể thắng một hợp đồng nhưng mất uy tín.

Một lãnh đạo có thể thắng một nhân viên nhưng mất cả đội ngũ.

Đó là:

Tiểu thắng nhi đại bại.

Thắng trước mắt nhưng thua về sau.

Người trí không hỏi:

“Ta có thắng không?”

Mà hỏi:

“Sau khi thắng, ta còn gì?”

VII. BIẾT DỪNG LÀ GIỮ THẾ

Có những thời điểm:

Không làm thêm chính là làm đúng.

Khi thị trường đang thuận, không nhất thiết phải mở rộng ngay.

Khi doanh nghiệp đang phát triển, không nhất thiết phải tăng mọi thứ.

Khi quan hệ đang tốt, không cần kiểm soát quá mức.

Khi đã đạt mục tiêu, cần biết dừng.

Bởi vì:

Quá mãn tất suy.

Đạt đến cực điểm mà không biết điều chỉnh thì bắt đầu chuyển sang chiều ngược lại.

VIII. THẾ CÓ THỂ BIẾN

Không có thế nào bất biến.

Hôm nay:

Thế thuận.

Ngày mai:

Thế nghịch.

Một đối thủ mới xuất hiện.

Một công nghệ mới xuất hiện.

Một nhu cầu mới xuất hiện.

Một chính sách mới xuất hiện.

Một nhân sự chủ chốt rời đi.

Tất cả đều có thể làm thế thay đổi.

Vì vậy:

Quan thế bất khả nhất định.

Không được nhìn thế một lần rồi sử dụng mãi một kết luận.

Phải liên tục quan sát.

IX. THẾ SINH TỪ NHIỀU YẾU TỐ

Muốn quan sát thế, hãy nhìn ít nhất 6 yếu tố:

1. Thời

Thời điểm hiện tại là gì?

2. Vị

Ta đang đứng ở đâu?

3. Lực

Ta thực sự có bao nhiêu lực?

4. Quan

Ai đang ủng hộ, ai trung lập, ai đối kháng?

5. Xu

Sự việc đang chuyển theo hướng nào?

6. Biến

Điều gì có thể làm thế thay đổi?

Đây chính là nền tảng của dự đoán thực tiễn.

X. MINH CHỨNG TRONG KINH DOANH

Một doanh nghiệp nhỏ muốn cạnh tranh trực tiếp với một tập đoàn lớn.

Nếu dùng:

Tiền + nhân lực + quảng cáo

để đối đầu trực diện, doanh nghiệp nhỏ thường bất lợi.

Nhưng nếu thay đổi thế:

chọn thị trường ngách;
phục vụ khách hàng đặc biệt;
tốc độ nhanh;
quan hệ gần;
dịch vụ cá nhân hóa;

thì doanh nghiệp nhỏ tạo được thế riêng.

Không cần mạnh hơn đối thủ.

Chỉ cần:

Đứng ở nơi lợi thế của mình lớn hơn lợi thế của đối thủ.

Đó chính là dụng thế.

XI. MINH CHỨNG TRONG CÁ NHÂN

Một người không có nhiều tiền nhưng có:

kiến thức;
uy tín;
quan hệ;
thời gian;
khả năng quan sát;
kỹ năng chuyên môn.

Nếu biết kết hợp những thứ này, họ có thể tạo thành một thế lực cá nhân.

Ngược lại, một người có tiền nhưng:

thiếu uy tín;
thiếu quan hệ;
thiếu năng lực;
thiếu kỷ luật;

thì tiền chỉ là một loại lực.

Lực không được đặt vào thế thích hợp sẽ nhanh chóng tiêu hao.

XII. NGUYÊN TẮC THỦ THẾ

Có thể thực hành 5 điều:

Một – Không phô lực

Không cần chứng minh mọi thứ.

Hai – Không tiêu hết lực

Luôn giữ dư lực.

Ba – Không cưỡng thế

Thế nghịch thì chuyển thế.

Bốn – Không mê thắng

Thắng rồi vẫn phải quan sát.

Năm – Không chấp thế

Thế thay đổi thì mình thay đổi.

XIII. VÒNG VẬN ĐỘNG CỦA THẾ

Có thể hình dung:

Tích lực → Tạo thế → Gặp thời → Hành động → Thành quả → Giữ thế → Biến thế → Tái tích lực.

Đây không phải một đường thẳng.

Đây là một chu kỳ.

Người không hiểu chu kỳ thường:

Thành công → chủ quan → tiêu lực → mất thế → thất bại.

Người hiểu chu kỳ:

Thành công → tỉnh thức → bảo toàn → điều chỉnh → tạo thế mới.

XIV. KẾT TINH CHƯƠNG 8

Tri thế giả trí.
Thuận thế giả minh.
Tạo thế giả lực.
Thủ thế giả định.
Biến thế giả sinh.

Nghĩa là:

Biết thế là trí.
Thuận thế là minh.
Tạo thế là lực.
Giữ thế là định.
Biến thế là sinh.

Và có thể cô đọng thành một nguyên lý:

Bất cầu cường nhi cầu thế, bất tranh lực nhi dụng thế, bất chấp thế nhi tùy thời.

Không chỉ tìm cách trở nên mạnh hơn, mà phải tìm thế có lợi; không chỉ dùng sức mà phải biết dùng thế; không chấp vào một thế cố định mà phải tùy thời biến đổi.

Đây chính là tinh thần quan trọng để chuyển Trí thành Lực, Lực thành Thế, Thế thành Thành.

…..

Nếu bài viết này mang lại giá trị, bạn có thể tùy thuận đóng góp để cùng gìn giữ, phát triển và lan tỏa Con Đường Trí Tuệ đến cộng đồng.

Gieo hạt trí tuệ, Tin Tức

Gieo hạt trí tuệ – GH 1113 – Thủ giữ thế